menu
Elanlar

Aqroekologiya və analizlər laboratoriyası

Aqroekologiya və analizlər laboratoriyası 1945-ci ildə təsis edilmişdir və müxtəlif illərdə bu struktur vahidində Q.Q.Sərdarova, N.S.Talıbov, M.A.Əhmədov, P.H.Əhmədi kimi elm adamları rəhbərlik etmişlər. Şöbədə meyvə bitkilərinin gübrələnmə tədbirlərinin işlənib hazırlanması, eləcə də aqrokimyəvi analizlərin aparılmasında Z.Ə.Əliyeva, M.Ş.Əhmədov, Q.Ə.Cəlilova, Z.M.Əmrahova, S.Z.İbrahimov və başqalarının böyük rolu olmuşdur.

Hazırda laboratoriyada 5 nəfər çalışır ki, onlardan 2-si elmi-tədqiqatçıdır. Elmi-tədqiqatçılardan 1-i (Faiq Əliyev) fəlsəfə doktorudur . Ölkəmizin kənd təsərrüfatı istehsalının əsas elementlərindən biri olan gübrələmə tədbirləri sisteminin işlənib hazırlanması, meyvə bitkilərinin təbii təlabatına, eləcə də becərilmə mühitinin təbii resurslarından asılı olaraq qidalanma rejimlərinin optimallaşdırılması hesabına yüksək keyfiyyətli məhsulun alınması aktual problemlərdəndir. Elmi-texniki və kompleks aqrokimyəvi tədbirlərin qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri təbii məhsuldarlığı qoruyub gələcək nəsillərə ötürmək və eyni zamanda mineral gübrələrin tətbiqini tənzimləməklə yüksək məhsuldarlığa nail olmaqdan ibarətdir.

Hazırda laboratoriyada intensiv tipli meyvə bağlarında makro və mikro gübrələrin optimal, artırılmış və izafi dozalarının tətbiqinin, eləcə də üzvi və mineral gübrələr fonunda (maye-yarpaq gübrələrinin) ağacın boy, inkişaf və məhsuldarlığına təsirinin öyrənilməsi üzrə tədqiqat işləri aparılır.


Məqsədi: Torpağın təbii münbitliyinin azaldılmasına səbəb olan nöqsanları aradan qaldırmaq, torpağın münbitliyinə mənfi təsir etmədən gübrə tətbiqinin iqtisadi cəhətdən səmərəliliyini artırmaq, müxtəlif meyvə bitkilərinin becərilmə şəraitindən asılı olaraq, onların makro və mikro qida elementləri ilə gübrələnməsinin doza və nisbətlərini müəyyən etməkdən ibarətdir.

Vəzifəsi: Meyvə bitkilərinin mineral qidalanması, ayrı-ayrı qida elementlərinə tələbatı, bu və ya digər mikroqida elementinin nöqsanlığı, eləcə də kök və kökdən kənar yemləmə şəklində bitki çətiri üzərində verilən gübrə normaları, gübrə tətbiqinin müddətləri və üsullarının müəyyən edilməsi, istehsalata tətbiqi və mütərəqqi aqrotexniki becərmə texnologiyalarını işləyib hazırlamaqdır.

Biotexnologiya

Ölkəmizdə kənd təsərrüfatının biotexnoloji fəaliyyətini artırmaq, seleksiya proqramlarında mövcudluğunu təmin etmək, bitki mənşəli və mikrobial biotexnologiya sahəsində müasir innovativ olan mikroklonal çoxalma metodlarından istifadə etmək məqsədilə institutumuzda 2015-ci ilin sentyabr ayından etibarən Biotexnologiya laboratoriyası yaradılmışdır.

Hazırda laboratoriyada 6 nəfər çalışır ki, onların 5-i elmi-tədqiqatçıdır. Elmi-tədqiqatçılardan 1-i (Şakir Qasımov) elmlər doktoru, 3-ü isə (Fikrət Cəfərov, Əmrah Babayev, Könül Baxşəliyeva) elmlər namizədidir. Məlumdur ki, dünyada 9000-dən çox bitki növünün nəsli tükənməkdədir. Bu növlər arasında, xüsusilə çətin istehsal olunan və genetik eroziyaya məruz qalan bitkilərin qorunması vacibdir. Laboratoriyamızda müxtəlif bitki növləri arasında genetik fərqliliklərin və mikroklonal çoxalma metodları ilə artırılan və ya bitkilərin genetik xüsusiyyətlərinin molekulyar markerlərin köməyi ilə müəyyənləşdirilməsi, eləcə də meyvə bitkilərinin sort və calaqaltılarına aid əkin materiallarının çoxaldılması və onların mühafizə edilməsi üzrə layihələrin həyata keçirilməsi planlaşdırılır.


Məqsədi: Qısa müddət ərzində çoxlu sayda klonal törəmənin istehsalı, ənənəvi üsullarla asan çoxalmayan bitkilərin çoxaldılması, virus, bakteriya və göbələk mənşəli xəstəliklərə davamlı təmiz bitki materialının istehsalı, somaklonal variasiyaların yaradılması, bitki növləri arasındakı genetik polimorfizmlərin PCR-ə əsaslanan (RAPD, AFLP, ISSR, SSR) molekulyar texnikaların köməyi ilə təyin olunması, haploid bitkilərin əldə edilməsi və mədəni bitkilərin genetik ehtiyatlarının mühafizəsinə nail olmaq, həmçinin müasir tələblərə cavab verən yüksək məhsuldarlığa malik yeni növləri və sortları tədbiq etməkdir.

Vəzifəsi: Biotexnologiyanın müxtəlif metodlarından, o cümlədən klonal mikroçoxaltma metodundan istifadə etməklə meyvəçiliklə məşğul olan şirkətləri, fermer və sahibkarları yüksək məhsuldarlığa malik, ekzogen faktorlara davamlı olan meyvə tingləri ilə təmin etmək, eləcə də istehsalçıların və kənd təsərrüfatına əsaslanan sənayenin ehtiyaclarını qarşılayacaq, molekulyar biotexnologiya və konvansional seleksiya yolu ilə yeni sortlar əldə etmək, meyvə bitkilərinin genofondunun qorunub saxlanılması, klassik seleksiya metodları ilə biotexnologiyanın müasir metodlarının birləşdirmək, tətbiqli əsas və strateji araşdırmalar icra etməklə yanaşı, bu istiqamətdə tədqiqatlar apara biləcək gənc kadrları hazırlamaqdır.

Emal saxlama texnologiyaları

Emal və saxlama texnologiyaları laboratoriyası 1945-ci ildə təsis edilmişdir və müxtəlif illərdə bu struktur vahidinə Y.V.Sapojnikova, K.Yaqubov, Ə.Fətəliyev, L.G.Semoçkina kimi alimlər rəhbərlik etmişlər. Laboratoriyada meyvə və giləmeyvə bitkiləri məhsullarının biokimyəvi qiymətləndirilməsi, emal texnologiyası, eləcə də saxlanma texnologiyalarının işlənib hazırlanmasında Y.A.Nosoçkova, N.V.Treqlazova və başqalarının böyük rolu olmuşdur.

Hazırda laboratoriyada 5 nəfər çalışır ki, onların 4-ü elmi-tədqiqatçıdır. Elmi-tədqiqatçılardan 1-i (Qərib Hafizov) elmlər namizədidir. Laboratoriyanın fəaliyyəti nəticəsində meyvə və giləmeyvə məhsullarının yığım vaxtları, məhsulun saxlanması zamanı tərkib komponentlərinin dəyişməsi, baş verə bilən fizioloji dəyişiklik və xəstəliklərin öyrənilməsi, emala yararlığının təyini, konservləşdirmə, eləcə də qurutma məqsədi üçün istifadəsi istiqamətində tədqiqatlar aparılır. Laboratoriyada tullantısız istehsal texnologiyası əsasında meyvə məhsulları məmulatlarının emalı üçün patentləşdirilmiş və patentə layiq texniki üsullar (əzgil meyvələrinin konservləşdirilməsi, antosianlarla boyanmış jeleyəbənzər konsistensiyaya malik meyvə qarışığının alınması, nar meyvəsinin kompleks emalı, xurmadan meyvə salatını xatırladan orqanoleptik xüsusiyyətlərə malik qida məhsulunun alınması, sumax bitkisi meyvəsindən qırmızı qida boyasının alınması, nar şirəsinin rənginin stabilləşdirilməsi, meyvə marinadının hazırlanması, meyvə qarışığının istehsalı və s. üsullar) işlənib hazırlanmışdır.


Məqsədi: Meyvə və giləmeyvə bitkilərinin biokimyəvi qiymətləndirilməsi, emal texnologiyası, eləcə də saxlanma texnologiyalarının işlənib hazırlanmasıdır.

Vəzifəsi: Meyvə və giləmeyvə bitkilərinin yığım vaxtları, məhsulun saxlanması zamanı tərkib komponentlərinin dəyişməsi, onların emala yararlıqlarının təyini, konservləşdirmə, eləcə də qurutma məqsədi ilə istifadəsini, yığımdan sonrakı saxlanma zamanı baş verəcək fizioloji dəyişiklik və xəstəliklərin öyrənilməsi istiqamətində tədqiqat işləri aparılır. Meyvə bitkilərinin pomoloji və kimyəvi analizlərini aparmaq üçün tekstur, rəng ölçü cihazı, həssas tərəzi, pH metr, maqnetik qarışdırıcı, rəqəmsal refraktometr kimi əsas cihazlarla yanaşı spektrofotometr, HPLC, GC, qaz analizatoru, sentrifuqa, ultra saf su cihazı, homogenizator və dərin dondurucu (-86oC) cihazlarından istifadə etməklə biokimyəvi və fiziki analizləri də aparmaqdır. Laboratoriyanın əməkdaşları tərəfindən alma meyvələrinin şəkər-turşu nisbətinə görə saxlamaya yararlılığının öyrənilməsi üzrə tədqiqat işləri aparılmış, əldə edilmiş nəticələr əsasında müxtəlif alma sortlarının yığım vaxtlarını əvvəlcədən müəyyənləşdirilməsi üzrə istehsalata tövsiyələr verilmişdir.

İnteqrir mübarizə texnologiyaları şöbəsi

İnteqrir mübarizə texnologiyaları şöbəsi 1945-ci ildə yaradılmış və müxtəlif illərdə bu struktur vahidinə E.N.Sidorovnina, R.Ə.Behbudov, A.N.Mirzəyev, M.M.Qurbanov kimi alimlər rəhbərlik etmişlər. Şöbədə meyvə bitkilərinin zərərvericiləri əleyhinə inteqrir mübarizə tədbirləri sisteminin hazırlanması, eləcə də xəstəliklərin proqnozu və diaqnostikası istiqamətində aparılan elmi-tədqiqat işlərində M.Q.Qazızadə, Ə.C.Hüseynov, Q.Ə.Gəncəliyev, Z.B.Yaqubov və başqalarının böyük rolu olmuşdur.

Hazırda şöbədə 5 nəfər çalışır ki, onların 3-ü elmi-tədqiqatçıdır. Elmi-tədqiqatçılardan 1-i (Mədət Qurbanov) fəlsəfə doktorudur. Mikorobioloji, bakterioloji, entomoloji elm sahələri üzrə tədqiqatlar aparmaq üçün müasir imkanlara malikdir. Həmçinin, mədəni bitkilərin əsas xəstəlik və zərərvericilərinin idarə olunması üçün bioloji və bioekoloji tədqiqat işləri də həyata keçirilir. İnteqrir mübarizə texnologiyaları şöbəsi eləcə də, meyvə bitkilərinin xəstəlik və zərərvericilərdən qorunması üçün yerli təşkilatlara əsas və köməkçi informasiyaların ötürülməsini də təmin edir.


Məqsədi: Respublikada ilk dəfə olaraq şöbənin əməkdaşları tərəfindən şərq meyvəyeyəni, alma meyvəyeyəni, yarpaqbükənlər və kaliforniya yastıcalarına qarşı feromon tələlər sınaqdan çıxarılmışdır. Bağlarda budamadan sonra ağaclarda əmələ gələn yaralara sürtmək üçün “Petrolatum” və “İzips” bağ məlhəmləri, tumlu və çəyirdəkli meyvə bitkilərinin zərərverici və xəstəliklərinə qarşı inteqrir mübarizə tədbirlər sistemi işlənib hazırlanmış və istehsalata tətbiq edilmişdir. Şöbənin əməkdaşları tərəfindən respublika üzrə meyvə bitkiləri üçün yeni olan 2 göbələk, 2 bakteriya, 3 virus və 2 mikoplazma xəstəlikləri aşkar edilmişdir.

Bitki xəstəlik və zərərvericiləri ilə mübarizədə ətraf mühitin çirklənməsi və ekoloji tarazlığı qorumaq məqsədi ilə təsirli, iqtisadi və etibarlı yeni mübarizə tədbirləri sistemini inkişaf etdirərək, bu istiqamətdə regional və beynəlxalq miqyasda bitki mühafizəsi problemlərinin səmərəli həllinə nail olmaqdır

Vəzifəsi: Meyvə və çay bitkilərinin əsas xəstəlik və zərərvericilərinin yayılması və inkişaf dərəcəsindən asılı olaraq onların iqtisadi zərərvurma həddlərinin müəyyənləşdirilməsi, zərərli orqanizmlər, onların yırtıcı və parazitləri arasında olan qarşılıqlı əlaqələrin öyrənilməsi, bioloji preparatlar və feromonlardan istifadə edilməklə xəstəlik və zərərvericilərə qarşı optimal, səmərəli mübarizə metodlarının müəyyənləşdirilməsi və meyvə bitkilərində onlara qarşı davamlılıq əlamətlərinin qiymətləndirilməsindən ibarətdir. Fitopatoloji və entomoloji baxımdan bölgədə geniş yayılmış və iqtisadi zərərvurma həddini keçmiş zərərvericilər, göbələk və bakterial xəstəliklər üzərində müxtəlif istiqamətlərdə elmi tədqiqat işləri aparmaqdan ibarətdir.

Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Meyvəçilik və Çayçılıq Elmi-Tədqiqat İnstitutu

Məqsədi: Meyvə bitkilərinin istehsalını artırmağın uzunmüddətli konsepsiyasını və elmi-texniki proqramını işləyib hazırlamaq, fermerlərin tədqiqat nəticələrindən faydalanması üçün davamlı yayım şəbəkəsini yaratmaq, elmi-texniki potensialın yaradılması və ondan daha səmərəli istifadə olunmasını təmin etməkdir. Məqsədi: Torpağın təbii münbitliyinin azaldılmasına səbəb olan nöqsanların aradan qaldırmaq, torpağın münbitliyinə mənfi təsir etmədən gübrə tətbiqinin iqtisadi cəhətdən səmərəliliyini artırmaq, müxtəlif meyvə bitkilərinin becərilmə şəraitindən asılı olaraq, onların makro və mikro qida elementləri ilə gübrələnməsinin doza və nisbətlərini müəyyən etməkdən ibarətdir.

Vəzifəsi: Meyvəçilik və çayçılığın kənd təsərrüfatı istehsalının gələcək inkişafının geniş proqramını həyata keçirir, bütün meyvə bitkilərinin keyfiyyətli əkin materialının becərilməsinin aktual məsələlərini elmi cəhətdən işləyib hazırlayır, profilinə uyğun kənd təsərrüfatı sahələrində elm, texnika və qabaqcıl təcrübənin nailiyyətlərinin tətbiqi üzrə kənd təsərrüfatı müəssisələrinə metodiki köməklik göstərmək, respublika və xarici ölkələrin elmi-texniki nailiyyətlərini, bu sahədə qabaqcıl təcrübəni sistematik olaraq öyrənmək və ümumiləşdirmək vasitəsilə yeni prinsipial məsələlərin inkişafını təmin etmək, tingyetişdirmə sistemində meyvə bitkilərinin vegetativ calaqaltılarının yüksək keyfiyyətli əkin materialının istehsalını təşkil edilməsi, virussuz elit və superelit əkin materialının yetişdirilməsi metodlarını tətbiq etmək, meyvəçiliyin və çayçılığın inkişaf problemlərini əhatə edən tədqiqatlar apararaq meyvə bitkilərinin, çayın xalq seleksiyası yolu ilə əldə edilmiş yerli meyvə sortlarının aşkara çıxarılmasını təmin etmək, tumlu, çəyirdəkli, subtropik, sitrus və qərzəkli meyvə bitkiləri, çayın müasir tələblərə cavab verən intensiv tipli, yüksək məhsuldar, orta boylu, müxtəlif vaxtlarda yetişən, tez məhsula düşən, xəstəlik və zərərvericilərə davamlı, uzun müddət saxlanmaya yararlı sortlarını yaratmaq və sort sınağına təqdim etmək, yerli, seleksiya və introduksiya olunmuş sortları əsasında tumlu, çəyirdəkli, qərzəkli və subtropik meyvə bitkilərinin respublika əhəmiyyətli pomoloji kolleksiyasını və genefondunu yaratmaq, aparılan elmi tədqiqat işlərinin proqramlarını daim yeniləməklə, onları fundamental elmin və müasir dünya elminin, texnikasının və texnologiyalarının prioritet inkişaf istiqamətlərinə uyğun tərtib edir, elmi işləri məqsədyönlü təşkil edir, elmi tədqiqatların və innovasiya siyasətinin səmərəsini artırmaqdır.

Meyvə bitkilərinin becərmə texnologiyası

Meyvə bitkilərinin becərmə texnologiyası şöbəsi 1932-ci ildən etibarən fəaliyyət göstərir və müxtəlif illərdə bu struktur vahidinə Ə.S.Nərimanov, M.M.Əmrahov, Ə.H.Məmmədov, O.Ə.Orucov kimi alimlər rəhbərlik etmişlər. Aqrotexniki becərmə tədbirlər sisteminin işlənib hazırlanmasında T.C. Kərimov, T.Y.Hacıyev, M.M.Cəfərov, M.Ə.Şahbalayev, X.Ş.Balakişiyev, N.B.Abdurəhmanov, F.P.Xudaverdiyev, M.Ş.Əhmədov və başqalarının böyük rolu olmuşdur.

Hazırda şöbədə 5 nəfər çalışır ki, onların 4-ü elmi-tədqiqatçıdır. Elmi-tədqiqatçılardan 2-si (Babakişi Quliyev, Teymur Kərimov) elmlər namizədidir. Şöbənin becərmə texnologiyası üzrə xidmətlər sisteminin hazırlanması sahəsindəki fəaliyyəti nəticəsində 30-dan çox calaqaltı ölkəmizə introduksiya edilmiş, vegetativ üsulla artırılan calaqaltılar və calaqaltı-sort komponentlərinin qarşılıqlı təsiri öyrənilmiş, bağ cərgəaralarının saxlanması sistemi işlənib hazırlanmış, torpaq və iqlim şəraitindən asılı olaraq becərmə, suvarma, formavermə, budama və s. tədbirlər sistemi yaradılmış, calaqaltı, sort və s. komponentlərə müvafiq olan meyvə bitkilərinin optimal əkin sxemləri müəyyən edilərək istehsalata tətbiqi həyata keçirilmiş, əkin materiallarının yetişdirilmə texnologiyası işlənib hazırlanmışdır.


Məqsədi: Tumlu, çəyirdəkli, giləmeyvəli, çay, subtropik, və sitrus meyvə bitkilərinin becərilmə texnologiyalarının (formavermə, budama, cərgəaralarının saxlanması, əkin sxemləri, gübrələmə, zərərverici və xəstəliklərdən mühafizə və s.) aid tədqiqat işlərinin təkmilləşdirilməsi və meyvə bitkilərinin becərmə texnologiyası əsasında çəmən bağçılığının inkişaf etdirilməsidir.

Vəzifəsi: Meyvə bağlarında cərgəaralarının çoxaldılması və becərilməsi texnologiyasını, müxtəlif becərmə metodlarının tətbiqini (üzvi yetişdiricilik), ting yetişdiriciliyində müasir üsullardan istifadəni (şaxələnmiş ting yetişdirmə, müxtəlif calaq texnikası proqramları), meyvə bitkilərinin inkişafının məhsuldarlığa və keyfiyyətinə təsirini, uyğun sort-calaqaltı kombinasiyalarının və calaqaltılara uyğun çoxaltma üsullarının müəyyən edilməsi, eləcə də alaq otlarına qarşı mübarizədə alternativ mübarizə üsullarının tətbiq edilməsidir.

Meyvə bitkilərinin seleksiyası şöbəsi

Meyvə bitkilərinin seleksiyası şöbəsi 1932-ci ildən etibarən fəaliyyət göstərir və müxtəlif illərdə bu struktur vahidinə P.V.Kuznetsov, akademik Ə.C.Rəcəbli, F.İ.Şıxıyeva, R.L.Baxışova kimi elm adamları rəhbərlik etmişlər. Meyvə bitkiləri üzrə seleksiya tədqiqatlarının aparılmasında P.A.Ryabçenko, M.P.Maksimova, Z.A.Hidayətli, İ.M.Axundzadə, İ.B.Ərzumanov, R.L.Baxışova, V.M.Əliyev və başqalarının böyük rolu olmuşdur.

Hazırda şöbədə 8 nəfər çalışır ki, onların 4-ü elmi-tədqiqatçıdır. Elmi-tədqiqatçılardan 1-i (Ələddin Sadıqov) elmlər doktorudur. Şöbə institutun mandatına daxil olan, eləcə də ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinin təminatı baxımından prioritet meyvə bitkilərinin seleksiyası proqramlarına uyğun olaraq fəaliyyət göstərir. Şöbənin seleksiya sahəsindəki fəaliyyəti nəticəsində müxtəlif meyvə bitkilərinin 115 min hibrid fondu yaradılmış, 130 sort elitə seçilmiş, 50 sort DSS-na təqdim edilmiş və 23 sort (almanın - Azərbaycan, Şahdağ, Arzu, Quba şafranı, Təravətli, Nailə, Quba reneti, Nigar, Sülh, Payızlıq Quba, Qışlıq Quba, Sevinc, Elvin və s sortları; armud bitkisinin Əntiqə, Lətifə və s. sortları; heyva bitkisinin Çilləçi, Rəcəbli sortları, alça bitkisinin Rəcəbli sortu; şaftalı bitkisinin Malik, Fədai sortları) rayonlaşdırılmışdır. Rayonlaşdırılan və perspektivli hesab olunan sortlardan ibarət 639 hektar sahədə sənaye bağı salınmışdır.


Məqsədi: Yüksək keyfiyyət göstəricilərinə və məhsuldarlığa malik, xəstəlik və zərərvericilərə qarşı davamlı, istehlakçının tələblərini ödəyən meyvə sortlarını artırmaq məqsədi ilə genetik resursların öyrənilməsi və mühafizəsi istiqamətli tədqiqat işlərini həyata keçirməkdən ibarətdir. Mədəni və yabanı meyvə bitki növlərinin sort və formalarını toplamaq, genofond-kolleksiya bağlarını yaratmaq və genplazmalarını genetik bankda yerləşdirməkdir.

Vəzifəsi: Dünya seleksiyasının nailiyyətlərindən istifadə etməklə seleksiya prosesinin sürətləndirilməsi, meyvə bitkilərinin abiotik və biotik stress amillərinə qarşı davamlılığının artırılması, yerli və introduksiya olunmuş sortların seçilməsi və hibridləşməsi yolu ilə yüksək məhsuldar və keyfiyyətli, ekoloji cəhətdən uyğunlaşa bilən meyvə bitki sortlarının yaradılması və DSS-na təqdim edilməsidir.

Tingçilik şöbəsi

Respublikamızda müasir meyvəçiliyin inkişafı üçün yüksək keyfiyyətli və bol məhsul verən, sağlam istehsal edilmiş, xəstəlik və zərərvericilərə davamlı, yüksək bazar tələblərinə cavab verən meyvə sortları tingilərinin istehsalını artırmaq məqsədilə institutumuzda 2013-cü ildən etibarən Tingçilik şöbəsi fəaliyyət göstərir.

Hazırda şöbədə 8 nəfər çalışır ki, onların 4-ü elmi-tədqiqatçıdır. Elmi-tədqiqatçılardan 1-i (İlham Qurbanov) fəlsəfə doktorudur. Respublikanın meyvəçilik təsərrüfatlarını klon calaqaltılarda yetişdirilən tinglərlə təmin etmək məqsədilə Quba RAEİMM və Meyvəçilik və Çayçılıq Elmi-Tədqiqat İnstitutunun birgə səyləri nəticəsində respublikamıza 2003-cü ildə Fransadan 4 ədəd vegetativ üsulla artırılan calaqaltı formaları introduksiya edilərək 1,6 ha sahədə calaqaltı anaclığı yaradılmışdır. İnstitutumuzun əməkdaşları B.G.Babayev və V.M.Əliyev tərəfindən bu calaqaltıların çoxaldılması texnologiyasının təkmilləşdirilməsi üzrə elmi-tədqiqat işləri aparılmışdır.

Tinglik şöbəsinin nəzdində reproduksion meyvə tingliyi yaradılmışdır. Son 5 ildə Belarus və Türkiyə Respublikalarından vegetativ üsulla artırılan 8 alma (M M106, MM 111, ПБ-4, 62-396, 54-118, M 26, Pajam-1 və M9), 1 armud (BA-29), 1 gilas (MaxMa 14), 1 gavalı (Myrobolan 29 C) və 1 şaftalı (CF-677) calaqaltı formaları gətirilərək tinglik anaclığına əkilmiş və onların müqayisəli olaraq qiymətləndirilməsi aparılır. “Aqromillora” şirkəti ilə daha prespektivli yeni vegetativ calaqaltıların (RP-20) əldə edilməsi üzrə danışıqlar aparılır.

2016-cı ildə Türkiyənin Parlar Fidan şirkəti və Quba Ting MMC-nin yaxından köməyilə 5.5 ha (Qubada 3 ha, Abşeronda 2 ha, Zaqatalada 0.5 ha) sahədə sənaye tingliyi yaradılaraq, modern meyvə tingi istehsalına başlanılmışdır. Son illərdə institut və onun elmi-praktiki dəstək verdiyi ting istehsalçıları ilə birlikdə 737000 ədəd modern meyvə tingi istehsal edilmişdir.


Məqsədi: Respublikamızın dayanıqlı inkişafının təmin olunmasında qeyri-neft sektorunun inkişafı üçün ixracyönümlü məhsulların istehsalı, idxaldan asılılığın azaldılması, eləcə də intensiv bağçılıqda meyvə tinglərinə olan tələbatı nəzərə alaraq ting istehsalını artırmaqdır.

Vəzifəsi: İntroduksiya olunmuş müxtəlif meyvə bitkilərinin klon calaqaltı kolleksiyasını genişləndirmək, zəif və orta boylu calaqaltıların müsabiqəli öyrənilməsi üçün anaclığın salınması, calaqaltılarda fenoloji fazaların dəyişmə vaxtının və xəstəliklərə davamlılığının öyrənilməsi, kolleksiya anaclığında toplanmış calaqaltılara kompleks qiymətin verilməsidir.